روستای ده صحرا

                                                  روستای ده صحرا

                                                      پاینده باد ایل بختیاری

                 بنام خدایی که لر آفرید                                                زینه و پیاوکر آفرید

       کرده به دنیالروادیاری                                                  داده بسون غیرت بختیاری

            هخامنش زایل لر وریستا                                            پخش وپلا وابیده مین دنیا

  مو تاته زا کوروش واردشیرم                                        مو تخت جمشیدم وبرد شیرم

          مو بختیارم زنسل افتو                                              صاف دلم پاک دلم جوراو

           موبختیارم که شیر افکنم                                          بدامان زاگرس بود میهنم

           زعهد کهن ریشه ام پایدار                                       به آزادگی گشته ام نامدار

            دریغاشهیدان خفته بخاک                                       سواران آزاده با قلب پاک

                                           معرفی روستا

روستای ده صحرا:

روستای ده صحرا در مرکز دشت خانمیرزا قراردارد.این روستا بیش از 620خانوار وجمعیتی بالغ بر4000نفردارد.شغل اکثر مردم کشاورزی می باشد که بخاطر خشکسالی در این چند سال اخیر آب زیرزمینی پایین رفته و بیشتر کشاورزان عزیز دچار بحران شدید کم آبی شدند . این روستا خوشبختانه دارای آب ، برق ، تلفن ، گاز می باشد . دارای مدارس ابتدایی ، راهنمایی ، دبیرستان و پیش دانشگاهی بوده که قبلاً بخصوص قشر دختران مجبور بودن برای ادامه تحصیل به روستای همجوار آلونی که در 5 کیلومتری واقع شده رفت و آمد کنند   ولی درچندسال اخیر به دلیل نبودن امکانالت دانش اموزان در مقطع دبیرستان (دخترانه-پسرانه) برای ادامه تحصیل مجبور به رفتن به روستا یا شهرهای همجوار می شوند که این بسیار باعث تاسف است. گویش این روستا در واقع بختیاری اصیل و طایفه های اصلی  روستای ده صحرا از ایل بزرگ ابراهیم محمدی وایل گندلی وبابادی(جاوی)می باشد.

موقعیت جغرافیایی،سیاسی روستا و پیشینه تاریخی آن:

روستای ده صحرا ازتوابع شهرستان لردگان،بخش ودهستان لردگان در طول جغرافیایی51درجه و7دقیقه شرقی و31درجه عرض شمالی در ارتفاع1838متری ازسطح آبهای آزاد دربستری دشتی استقراریافته است.

روستای ده صحرا درفاصله140کیلومتری شهرکرد(مرکز استان)،35کیلومتری شهر لرگان(مرکزشهرستان)و6کیلومتری شهر الونی مرکز بخش ودهستان خانمیرزا واقع شده است.

این روستا از شمال به شهر آلونی وروستای فیض آباد،ازجنوب به ده ترکان،ازسمت شرق به روستای قلعه مزیل وازسمت غرب به روستای صفیلان(ده بابا)محدود می شود.

باتوجه به مشاهدات میدانی انجام شده در روستای ده صحراقدمت روستا به160سال قبل باز می گردد و از مهمترین عوامل شکل گیری وپیدایش آن می توان به وجود منابع آب نظیرچاه وقنات،استقرار درکنار راه های ارتباطی مهم،خاک وآب وهوای مناسب اشاره نمود.

درمورد وجه تسمیه روستای ده صحرا آمده است چون روستا دروسط دشت خانمیرزا استقرار یافته به ده صحرا مشهور شده است.

موقعیت اجتماعی وفرهنگی:

اکثریت مردم ده صحرا ازطایفه ابراهیم محمدی ،گندلی ،بابادی(جاوی)می باشند ودر چند سال اخیراز طوایف وتیره های دیگری مانند چیگویی ،سردشتی،سید محمدی و...به این روستا مهاجرت کردند.

این روستا از فامیل های :صادقی،رشیدی،تقی پور،محمدی،خالدی،آقایی،خلیفه،محمودی،شهبازی،فرهادی،برزگر،میراثی، سلیمانی ، تشکیل شده است.

ازلحاظ فرهنگی ده صحرا از موقعیت نسبتا خوبی درشهرستان لردگان برخوردار است .

این روستا به عنوان روستای وکلا در منطقه شناخته می شود زیرا بیشترین فارغ التحصیل ودانشجو را در ضمینه ی وکالت وقضاوت دارد که این خود یک امتیاز محسوب می شود.

ضمنا این روستا دارای چندین کارمند دولتی،استاد دانشگاه،معلم،دبیرو...می باشد.

روستای ده صحرا  8 شهید عالی قدر را به انقلاب اسلامی  تقدیم نمود که اسامی وتاریخ شهادتشان به شرح ذیل می باشد:

1-    شهید قربانعلی رشیدی23/3/59

2-    شهید مهراب تقی پور21/3/61

3-    شهید ملک محمد میراثی12/3/62

4-    شهید امیرقلی صادقی1/7/62

5-    شهید احمدرضا صادقی7/4/63

6-     شهیدعلیرضاخالدی23/12/66

7-     شهید جهانگیر خلیفه 8/12/68

8-     شهید ابراهیم رشیدی 15/4/78                                                                               که همگی در راه اسلام به فیض شهادت نائل آمدند.

بارش سالیانه:

بارش سالیانه که از مجموع بارش نازل شده در طی یکسال حاصل می شود بیانگر مقدار آب نازل شده در همان سال می باشد.براساس بررسی های صورت گرفته متوسط بارش سالیانه ایستگاه لردگان4/634میلی متر درسال ومیزان انحراف معیار برای ایستگاه مذکور 28/182می باشدبیشترین مقدار ثبت شده بارش در ایستگاه مذکور برابربا6/997میلیمتر درسال 1353وکمترین مقدار ان برابر با3/332میلیمتر درسال 1354می باشد (این اطلاعات درسال1385جمع آوری شدند)ولی در چندسال اخیر به دلیل خشک سالی بارش های آسمانی به شدت کاهش یافته واین روستا با کمبود آب مواجه است.

اشتغال وفعالیت:

نرخ اشتغال در این روستا91.88درصد می باشد(باتوجه به مطالعات طرح هادی)که روستاییان برای امرار معاش به آن مشغولند:

فعالیت کشاورزی

کشاورزی در سکونتگاههای روستائی یکی از اصلی ترین و مهم تریت مشاغل محسوب می شود وهمچنین یکی از ملاکهای تمایز شهر از روستا نیز کشاورزی وشیوه معیشت می باشد.

بالاترین سهم اشتغال این روستا راکشاورزی با09/50درصد کل شاغلان به خود اختصاص داده است.

عمده محصولات کشاورزی روستا گندم، جو ،علوفه،ذرت،سیب زمینی،پیاز وماش می باشد که در این بین گندم وجو بیشترین سهم کاشت را دارند(بیشتر از کشت دیم،به دلیل کم آبی)

دامداری ودامپروری

نگهداری وپرورش دام همواره به عنوان فعالیت مکمل درکنار زراعت و باغداری در روستاها رایج بوده است.

صنعت

در روستای ده صحرا تعدادی نیز در بخش صنعت(اغلب مردان در کار صنعت ساختمان)مشغول به کارند همچنین شرکت های خصوصی در این ضمینه در این روستا مشغول به کارند(شرکت های ساختمانی)که از بین آنها می توان به شرکت پویاعمران بی نظیرخانمیرزا-شرکت تعاونی استحکام بتن خانمیرزا وشرکت منصور خانمیرزا اشاره کرد.

شرکت پویاعمران بی نظیر خانمیرزا(1419)

این شرکت درسال1387تحت شماره1419 به ثبت رسیده است،مدیرعامل  شرکت مهندس مسعودصادقی می باشند که در این شرکت ایفا نقش می کند.

 موضوع شرکت :انجام کلیه امور مشاوره وطرح های مطالعاتی وتحقیقاتی طرح های شهری وروستایی ،سد سازی وکانال کشی،ابنیه و املاک وآپارتمان سازی،ساختمان سازی،شهرک سازی،پل سازی،راه سازی وباند فرودگاه وجاده سازی،تونل سازی،نقشه کشی ونقشه برداری،تقسیمات اراضی وتفکیکی انجام کلیه امورجدول بندی،آرموتور بندی،قالب بندی واسکلت بندی،انجام امور ایزوگام وقیرکاری وراه سازی وزیر سازی جاده و آسفالت،خاکبرداری،خاکریزی وحفاری از جمله کارهایی است که این شرکت قادر به انجام انها می باشد.

شرکت ارمان طرح خانمیرزا به مدیرعاملی مهندس قنبر رشیدی 

موضوع شرکت :انجام کلیه امور مشاوره و طرح های مطالعاتی و تحقیقاتی طرح های شهری و روستایی، نقشه برداری، تفکیک اراضی و...

شرکت روستا شهر پایا به مدیرعاملی دکتر علی تقیپور

این شرکت نیز موضوع مشابهی با شرکت ارمان طرح خانمیرزا دارد 

این کسب و کار باعث اشتغال زایی در حیطه جوانان شده و در طول ترم های دانشگاه ، دانشجویان برای کار اموزی به این شرکت ها 

سرمیزنند و این خود باعث رشد جمعیت مهندسان اینده در روستا میشود

خدمات:

تعدادی از شاغلین روستای ده صحرا چیزی حدود 6/13درصد در بخش خدمات(که شامل کلیه افرادی که به امور تجاری،درمانی،حمل ونقل و آموزشی-اداری)مشغول می باشند(آمار وارقام طبق مطالعات طرح هادی)

مردم هر روستا آداب ورسوم خود را دارند که این مساله برای روستای ده صحرا نیز صدق می کند از جمله این اداب و رسوم می توان به برگزاری مراسمات شادی وسوگواری پرداخت:

رقص‌های محلی

در روستای ده صحرا در مواقع برگزاری جشن‌ها و سرورها رقص‌های متنوعی اجرا می‌گردد که از معروفترین آنها رقص‌عروسی، رقص‌دستمال، رقص‌آرام، رقص‌تند و رقص مجسمه است.

 رقص‌عروسی

در مراسم عروسی زن ومرد بطور گروهی باهم می‌رقصند و با اینکه قید و بند حجاب کاملاً در این منطقه وجود دارد   ر(البته‌برای‌غریبه‌ها)، در مراسم شادمانی شرکت آنها در رقص‌های گروهی مجاز است و می‌توانند دست در دست دیگر رقصندگان با آهنگ ساز و دهل برقصند.

رقص دستمال

رقص محلی زنان در این هنگام تماشایی است، زیرا زنان با لباسها ی رنگارنگ و زیور آلات مخصوص، در رقص دستمال شرکت می‌کنند.  دو عدد دستمال در دو دست خود میگیرند و با تکان دادن دست و پا و جلو و عقب رفتن، در محیط دایره فرضی می‌رقصند، در حالی که تماشاگران آنها را در بر گرفته‌اند هرکه قدرت تحمل رقص بیشتری را داشته باشد مورد تشویق تماشاچیان قرار می‌گیرد. 

رقص آرام

در این نوع رقص، رقصندگان سه قدم به طور ضربی به جلو بر می‌دارند و دو قدم به عقب بر می‌گردند و این رفتار طوری تنظیم شده است که از دایره منظم رقص خارج نمی‌شوند، ریتم این نوع رقص به نسبت رقص‌های دیگر بختیاری آرام است.

رقص تـند

در این نوع رقص نیز حرکات پاها مثل رقص آرام است با این تفاوت که رقص ریتم تندی دارد. اجرا کنندگان رقص دستمال‌ها را تندتند به دور سر می‌چرخانند و روی شانه‌ها می‌اندازند. گام‌ها نیز به صورت تند به طرف جلو برداشته می‌شوند ولی رقصندگان به عقب بر نمی‌گردند.

رقص مجسمه

این رقص با آهنگ ساز اجرا می‌شود. هر وقت که نوای ساز قطع می‌شود، رقص کننده نیز در همان حال به آن حالتی که آخرین لحظه آهنگ بوده، در جای خود می‌ایستد و تا آهنگ بعدی نواخته نشده حق ندارد از خود حرکتی ظاهر نماید. مهارت رقصنده در حالتی مشخص می‌شود که بتواند به موقع توقف کند و به موقع حرکت نماید. 

مراسم سوگواری

درباره ی مراسمات سوگواری  در این روستا این را بگویم که هرگاه کسی از دنیا می‌رود مثل اینکه همهٔ طایفه عضوی از خانواده را از دست داده و ماتم زده می‌شوند. مراسم عزاداری در بین مردم این روستا به شکل خاصی برگزار می‌شود که نحوهٔ برگزاری ان مختص همین روستاست .

             یکی ایل نامی تبارش کهن      همان بختیاری بلند انجمن

             منم بختیاری که شیرافکنم       به دامان زاگرس بود میهنم

          نژادم زایران ز کوروش نسب      به مهمان نوازی گرفتم لقب

             زعهد کهن ریشه ام پایدار         به مردانگی گشته ام نامدار

مردم روستای ده صحرا از  ایل بزرگ بختیاری و شاخه هفت لنگ می باشند که در ابتدا به علت نامگذاری شاخه هفت لنگ وچهار لنگ می پردازیم:

 براساس  سنتی که در ایل وجو داشته گردش حکومت بوسیله مالیات سرانه ای بوده است که از دام داران

می گرفتند ، اقتصاد حکومت  خان ها براساس همین مالیات بود. این مالیات بر اساس میزان تولید فرآورده های دامی به نوع مراتع و وسعت آن و تعدا دام و تعداد نفراتی که در ایل قدرت کارایی در امر تولید دام

و پرورش آن داشته اند بستگی داشته ، همه بختیاری را از لحاظ گرفتن مالیات به دو بخش تقسیم کرده بودند

از یک بخش که دام زیادتر و مراتع بهتر داشته اند مالیات بیشتری دریافت می شد و از بخش دیگر مالیات

کمتردارد. چون هر مادیان چهارلنگ واحد گرفتن مالیات دامی در ایل، بر حسب مادیان تعیین می شد .

برای هر راس مادیان سالانه مقداری پول از 10 ریال تا 30 ریال به معیار آن زمان دریافت می کردند ،

جدول اخذ مالیات به شرح زیر بوده است

 .

4راس گاو      =   یک راس مادیان   =        10 ریال مالیات                             

4راس خر       =   یک راس مادیان   =        10 ریال مالیات                             

1راس مادیان   =   یک راس مادیان   =        10 ریال مالیات                             

چون یک راس مادیان برابر واحد گرفتن مالیات دامی به معنی چهارلنگ محسوب می شده ، افراد این

منطقه که مشمول پرداخت این نوع مالیات بودند به چهار لنگ معروف شدند. گروه دیگر که قدرت مالی

کمتر داشتند همین مقدار مالیات را به اندازه هفت لنگ مادیان می داده اند یعنی دوراس مادیان(هشت لنگ)

منهای یک لنگه یعنی هفت لنگ مادیان می داده اند یعنی دوراس مادیان(هشت لنگ)منهای یک لنگه یعنی

هفت لنگ ،روی این اصل مردم این منطقه بنام هفت لنگ معروف شدند. جدول زیر این طبقه بندی را نشان می دهد.

7راس گاو =   یک مادیان =   10 ریال مالیات

7راس خر =   یک مادیان =   10 ریال مالیات

7راس مادیان +سه لنگ مادیان = 7لنگ مادیان =  10 ریال مالیات

در مورد همین مالیات گرفتن خوانین به دلایل سیاسی در خود ایل و نزدیکی و دوری طایفه ها به خوانین

بین طوایف فرق می گذاشتند و به بعضی ها امتیازاتی می دادند.

گرفتن مالیات توسط کلانتریان ایل انجام می گرفت و درعوض خود این کلانتران از پرداخت مالیات معاف

بودند".

 ساختار ایلی بختیاری

شاخه ی هفت لنگ منشعب ازایلات ذیل شکل یافته است .

1-  بابادی 2-  دورکی 3- بهداروند 4 – دینارانی

شاخه ی چهار لنگ منشعب از ایلات ذیل شکل یافته است .

1- ایل محمود صالح 2- ایل کیارسی(کیان ارسی) 3 –ایل میوند(مومی وند) 4- ایل زلقی (زلکی) 5- ایل موگوئی

ایل بابادی ازطوایف ذیل تشکیل شده است.

1- عالی انور 2- عکاشه 3- مالملی 4- شهنی 5- برجوئی 6- گمار 7- نصیر 8- مدملیل 9-گله 10- پیبدنی 11- احمد مهمدی 12- شیخ رباط 13- خواجه 14- چهاربری 15- عالی محمودی 16 نوروزی 17- سرقلی 18-بویری 19 –کورکور20-مشایخ البرز ........

طایفه بابادی عالی انور: از شعب یاتیره های زیر شکل گرفته که به معرفی خانواده های هرکدام اشاره مینمائیم:

1-اولاد : (شامل اولاد فرامرزخان اولاد خسروخان و اولاد جهانگیرخان)

2- حاجیور: غیبی –محمدحسین –بدر- نجف- محمد یوسف

3- احمد سمالی: احمد – سلیمان- جاور- علی اودولی- احمد سه ره –تازی

4- جلیل : فرهادی روزبهان – خسروی

5- تقی عبداللهی: میربابادی(مهربابادی)- مهریپور- حبیبی –امانی -گودرزی

6- میرقائد : سراج الدین - دهدار(شیخ باباروزبهان )–خوشنوی-دوستعلی-رکان- رضائی(آقای عبدالعلی قائد خسروی بختیاری نویسنده کتابهای فرهنگ بختیاری ازاین خانواده میباشد.

۷- لک : عسکروند – بهاروند- ساتیار وند

محل سکونت طایفه عالی انور سردسیرات در:چم در-قلعه تک –خسروآب-چلگرد-سرخ کوه-سوراخ گرلگ-ده نو-گره کوشک-نیاکان- میان دودان- دارکان –شیخ عالی خون-آب بختان-سورآب- که در منطقه چهار محال وبختیاری میباشند.

گرمسیرات طایفه عالی انور در: چلبار-خراج- صلواتی- جازستون شه- آبژدان-خارکله- بدر آباد-ندیدونه- سرکمری-دره بوری-سرشاه- طراز حرکش-آب فی یک-هرتی- آرپناه – گریوه –انبار اسپید –سکونت دارند که در خوزستان میباشند.

طایفه گله:

گله بالا -اولادحسین- اولادسهراب-اولاد خواجه قولی- اولاد نصیر- تیره کلهر-تمبرسنی- باقروند-شهوند-جمال وند-خونیار-لیرآیی-ذیله

طایفه آرپناهی : کییدی - پیر -پیرتازه ای - رکدی - دوتیکوئی - خدادادوند .

طایفه پیبدنی :

شلگو – سلجوقی – عبدالله خان – ریه دان -

طایفه احمد مهمدی:

اولاد-احمد مهمدی-برام احمدی-زلکی(چراغپور،محمدی،یوسفی،زمانی،اکبری،حسین پور،حاجتزاده ،مویدی و....)

طایفه شیخ رباط :

اسدی- بهزادی –علایی –ولی وند – بارانی – بادآورد – ویسی -

طایفه خواجه :

طایفه چهار بری :

بابادی عکاشه :

(از تیره ها وملحقات زیر شکل گرفته اند که محل سکونت اکثریت اینان در بخش خانمیرزا از شهرستان لردگان می باشند)

-تیره خدر : اولاد اسکندر خان عکاشه – تیره موئی- تیره کلا –تیره آلونی –تیره شهروئی –تیره کربلائی حسن – تیره کوشکی – تیره دینار عالی

ملحقات تیره های فوق عبارتند از : جاوی – میرزاوند –کاشهوئی –کیدونکی – که محل سکونت آنان در دوراهان ،گرد بیشه ، تا منطقه خانمیرزا میباشد. تیره های جافروند – شوسی وند- طبا طبائی –خدروند –تبرکی وند –قنبروند – گرماوند – که محل سکونت آنان در خانمیرزا ، شاه قریه میباشند.

طوایف راکی باب عبارتنداز:

راکی مالملی .راکی برجویی ، راکی شهنی ،راکی نصیر، راکی مدملیل ، راکی گمار

طایفه راکی مالملی :

از تیره ها وخانواده های ذیل تشکیل شده است.

1- اولاد2- کوراوند 3– لیموچی4 – سله چین 5–اولیشی6- دویت عرب 7–حلوائی8 –نظروند 9–صفروند –10- صالح وند

1- اولاد : ازسه خانواده تشکیل شده اند : اولاد آشهریارخان –اولاد آمحمدعلی خان – اولاد آعلی صالح خان(نویسنده از تیره اولاد میباشد)

اولاد آمحمد علیخان شامل خانواده های : آعبده خلیل خان- آملاآقاسی – آکلبعلی – آمراد خان – آکوچک – آسلطانعلی – آخونعلی- آملادرویش- آخدارحم

2-کوراوند : از(تش)یا خانواده های ذیل تشکیل شده اند : علی شهوند – اولاد زمان –جافر مقصودی- سلیمانوند- امیدوند –مهدی -کوشار

- علی شهوند: 1- اولاد برخوردار 2–اولاد مولی یا امینی ها3– اولاد شکر یا فرخه زار 4–اولاد معنا یا القاس

-اولاد زمان : اولاد گنجعلی – اولاد ملا رجبعلی

- جافر مقصودی :

- سلیمانوند : اولاد قربانعلی– اولاد رضا- اولاد مشهدی داود- اولاد ملا امامقلی

- امیدوند : اولاد کربلائی طاهر- اولاد کربلائی قربانعلی –اولاد نوروز- اولاد شاه مصیر

- مهدی : اولاد علیمردان – اولاد رضاقلی

- کوشار : اولاد چراغ –اولاد شاهی – اولاد شاهمراد

3-لیموچی : از خانواده های ذیل تشکیل شده : باچی – بنیادوند –لیموچی تارازی (اولادرضا- اولاد عباس- اولاد صفر – اولاد نجف نصیری)

4-سله چین : مدبهدار –گاهی – سمالوند- اوستا –بهلول

5- اولیشی : اولاد فردین – اولاد عیدی –اولاد شنبه –اولاد ششی

6-دویت عرب : اولاد مسیح –اولاد نصیر –اولاد کویر

7- حلوائی : ............................

9 –نظروند : ...........................

9-صفروند : .............................

محل سکونت طایفه مالملی گرمسیرات درخوزستان شهرستان ایذه و حومه غربی آن بخش ایوه و مسجدسلیمان ساکن هستند و سردسیرات این طایفه در استان چهارمحال بختیاری بیرگان- یاورآباد- بیدکل- امیدآباد – اسپیدانه –کوه کلک ساکن میباشند .

طایفه راکی شهنی :

خواجه – ارزونی وند – شاهسوند – چرم – بلیل – شیخ وند – بهادروند –تاژدین وند – قنبروند – کاشانی – شیخ

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در شلا ودشت گل از بخشهاس شهرستان مسجد سلیمان وحومه وسردسیرات بخش بیرگان از مناطق استان چهارمحال وبختیاری ساکن میباشند .

طایفه راکی نصیر :

شامل تیره های تیره قاضی – تیره شیرازی – تیره محمد جعفری- تیره احمدی

طایفه راکی برجوئی :

فردینوند- کلاوند- طهماسبی – ذوالفقاروند –قاسم وند –ارزونی وند

طایفه راکی گمار :

طایفه راکی مدملیل :

خانعلی وند- خداداد وند- شامصیری

- طوایف منشعب به ایل بابادی باب عبارتنداز:

طایفه عالی محمودی : 1- علیمردان خانی 2- مهرعلیخانی

1- علیمردان خانی : علیرضا وند- لک – نجف سنی – قیصروند- عالی نقدعلی – صالح وند

2- مهرعلیخانی: فضلعلی وند(فرضلیوند)- شهولی – قریشوند – حاتم وند – شیخ عالیوند – تاجمیرعالی – احمد میراجی - ملا مرادی – شیخ دورائی

طایفه نوروزی :

بامیروند – کمالوند – سیف الدین وند – یارعلی وند -ابراهیم وند -غلام وند- خورشید وند -

طایفه سرقلی :

طهماسبی – گدایی – گاویار – زیلائی – قاسمی – مهری – غریبی

طایفه بویری : حسن خانی – شیخمیری- آقا خانی – ملا بابا – غلاموند- گلالی – کاظم نادری(بویرسوسن)- اولاد حاجی – اولاد محمد

ایل دورکی از طوایف ذیل تشکیل شده است :

زراسوند –آسترکی - اسیوند – بابااحمدی(بامدی) - گندلی (قندعلی) – موری – طایفه عرب کمری

طایفه زراسوند : طایفه زراسوند به دو شعبه منشعب میگردد .

1- ایهاوند :

اولاد جعفرقلی خان – احمد خسروی – علاسوند – ایها – توشمال – شهو – میر – زنبور – ایمری – پیوندی – میرزا – یتیم – عمله جات – چغاخورنشین

2- کورکور :

خدرسرخ – خدری – گرگه پیر – باپیر – سیف الله وند

طایفه آسترکی :

بهرامسیری – سرلک - چهار بری – گاهی وند – مختاروند– اسدوند – گاوشه – توشمال – خراج – بلغایی – دهدار – گیلانی – مهمدوند

بهرامسیری : (زیلاوند – دوست محمدوند- محمدرضاوند- صفروند –سرسر – محمدوند – سرلک – بهرامسیری –رضایی- سلطانی – حبیبی – طغیانی- اسدی – عبداللهی – بهرامی- )

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در استان خوزستان مسجد سلیمان وحومه ، لهبهری ، کوه شه ، قلعه مدرسه ، کلخنگک ، وسردسیرات در چغاخور وسید گون میباشد .

ضمناً گرمسیرات آسترکی چهار لنگ نشین (الیگودرز) در بنه وار زلکی ، بوم دوو ، چهاربیشه ، گله پری ، نفت سفید ،موز، دیگوله ، گله امیری ،تمی ، بنه ادب و سردسیرات آنان درالیگودرز حومه بربرود شرقی و حومه شهرستان فریدون شهر به طرف الیگودرز کهریزسرخ ،ززوم ، چاله ، کیچه ، ایوز، زرشک ، دار اسپید ، کمری ، هوه ، چالغو ، دره بادام ،خسروبکی، مکدین ، آبگرمک سفلی وعلیا ، گل گله، میباشند .

طایفه اسیوند :

شهماروند – پل – بردین وند – خواجه وند – گاودوش – شاهرخ وند –

طایفه بابااحمدی (بامدی) :

کشکی -برام – سراج الدین وند – درویش آدینه – انفردینی - شیخ- القاس- شنبه – ادیوی- کوهی – میرحاج – میرزاحسین – اولادکاظم- اولاد محمدرضا – اولاد کریم – اولاد عرب – اولادشنبه –اولاد باوا – اولاد سمال- اولاد خداداد –

طایفه گندلی (قندعلی) :

سلطانعلی- خلیل وند (حلیل وند) – ورناصری – جلیل – بره بیچاست (بارانی) – صالح بهادری_ سبزعلی وند - مدولی – خواجه وند –گوله وند – بازی وند – شهرباروند - صالح نوری – جمالوند – اسدوند

طایفه موری : علیجان وند – اسدوند – غریبگر – گرطلائی – بابائی(موری) – کریم وند – محمدوند – گورداگوئی – اورند – قاسمعلی – عیدی وند – عبده وند – بوری (محمدی) – خدری(غریب وند) –

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در منطقه موری ،مسجدسلیمان وحومه ، شیمبار ، چلو ،سوسن سرخاب ، اوزه ،اندیکا، کوه شه ،و سردسیرات در استان چهارمحال بختیاری بخش بازفت (بازفت بالا ودهون) میباشد .

(یادآوری میشود که محل سکونت ایل دورکی گرمسیرات در مسجدسلیمان ، ایذه ، اندیکا، ... وسردسیرات در استان چهار محال بختیاری چغاخور، اردل ، جونقان، شلمزار ، زوردگان ، زوردگان ، سفیددشت میباشد.)

طایفه عرب کمری :وابسته به ایل دورکی

اولاد علی بک – اولاد علی مدد – رشیدیها

اولاد علی بک:بوستانی – کلانتری- عسکری – کمالی – براتی – کنگرپز – یحیی –ابو حنفر ( شمسی – چراغی – بهرامی )

محل سکونت این طایفه که وابسته به ایل دورکی بوده اند گرمسیرات درشهرستان ایذه وحومه آن مرغا وسردسیرات در چهار محال وبختیاری میباشد .

3- ایل بهداروند از طوایف ذیل تشکیل شده است.

علاءالدین وند – عجمی - منجزی - عالی جمالی – گندائی- دهناشی –کشکی - استکی – بلیوند – فرگنی – بختیاروند – للری – شیخ احمد بلد –سرخابی – برام عالی – تردی – پیر برکه – تکی – تش مرداسی – کیارسی – لرزنی - مقام زکی

در مجموع محل سکونت این ایل گرمسیرات در مسجدسلیمان و حومه ، اندیکا، شوشتر ، ایذه ، و سردسیرات در استان چهار محال وبختیاری (بیرگان ، اوجه بغار) میباشد .

علاء الدین وند : خوانین بهداروند با ایشان بوده است واز مشاهیر خوانین بهداروند در طول تاریخ بختیاری اسدخان بهداروند و فرزندش جعفرقلی خان بوده اند که اسدخان در زمان حکومت فتحعلیشاه قاجار دم از استقلال میزند .....ولی در آخر عمر در شیراز دارفانی را وداع میگوید . ودر ادبیات بختیاری به "شاه اسد " معروف است . تیره های آن عبارتند از :

طایفه عجمی :

طایفه منجزی : منشعب از تیره های : لوخرده – مال احمدی – تاج نادلائی – روباه (روا) – بلسنی – نیم بنیچه ای – پلنگ – تاژدین عبداللهی – لملمی – ملامری

معروف ترین فرد طایفه منجزی در طول تاریخ نامدارخان منجزی بوده که ناجوان مردانه بدست جعفرقلی خان بهداروند کشته میشود واز نوادگان ایشان اعبالحسن منجزی را میتوان نام برد وآحسنی حسینی هم ازکلانتران این طایفه بوده .

طایفه عالی جمالی : بردی – برام عالی – جمالوند – گندعلی وند – عیسی وند – شیط – کوه کن – شهلانی – چنگائی

خوانین عالی جمالی در بختیاری محترم به شمار میرفتند و شایان ذکر است که مادر ایلخان بزرگ بختیاری حسینقلی خان و مادر آنصرالله خان مرادی ازتیره اولاد مالملی از این طایفه میباشند .

طایفه گندائی : نادروند - میرگپ وند – جوانمرد – اسدوند – کورکور – حیدروند –

طایفه دهناشی : مهدیپور – خدابخشی - غیبی – عسگری – کریمی – حبیبی – نوروزی

طایفه استکی : کاهد – کیوری – گورنو – کلار

طایفه تردی : شیرازی – ملا –کمبور – گهار -مهمد اووکی – اورک

طایفه بلیوند: جوبریز – سراجوند – جرعه – شیخ میروند

طایفه فرگنی : اولاد محمد – اولاد حسین – رهدار عیدی – اولاد روزعلی – اولاد علی صالح – اولاد معصوم

طایفه کیارسی : سوری وند - حاجی وند –

طایفه مش مرداسی : گردگرد – توشمال – قاسمی –

طایفه للری : باروری – بندارو جیلاوند - محمد حاجی – تاسلو –بلیطی – خاجه – بلوئی – مادالو

طایفه برام عالی :

طایفه شیخ احمد بلد :

طایفه سرخابی :

طایفه کشکی :

4 - ایل دیناران ازطوایف ذیل تشکیل شده است

:

1- اورک – 2- سهید (سعید ) 3– شالو 4– گوروئی

طایفه اورک : از تیره های زیر شکل گرفته : اولاد حاجعلی – لجمیراورک – کی شیخعالی – چهار بنیچه – ممسنی – هلوسعد ( هلی صاد ) –زنگی – غلام –غریبی- جلالی – قلعه سردی – موزرمی – خواجه (خواجوی) – زندی – قنبری – درویش- ورناصری – سادات شهپیر – گل بامکی – خدابخشی – گوزلکی – ناصری- شیران (لپرشیران) – مشایخ چهل تنان – باطولی – کاوندی

محل سکونت این تیره ها گرمسیرات وسردسیرات درشهرستان ایذه وحومه قلعه سرد ، رکعت ، سادات حسینی ، گل شور ، گندمکار ، سرصحرای خواجه ور، دنباله رود کارون، موزرم ، رمه چر ، رکا، بارانگرد،

طایفه سهید (سهید) :

کی مقصودی – کی باندری – کی شمس الدین – کی منصوری – شهپری – سرملی – پاتوی – احمد بانگو – خدابخشی - حجی

محل سکونت گرمسیرات این طایفه در شهرستان ایذه وحومه ( سه راه سعیدی ، اب نیک، پاتوفالح، درب فالح، شعله دان ، فالح ، سراک بالا وپایین ، دلی ، علی آب ، چاه جاز ، مورد، چشمه خاتون، ناشلیل ، زنگو ، تخت مرداس ، باریون، جنگه ، چال اوزا، پل اودوغ، کارنج ، اردوت ، آب بید ، پلم )و سردسیرات این طایفه در استان چهار محال وبختیاری بخش دیناران میباشد .

طایفه شالو : سیفی الدین وند – محمدآقا –مرادی – حیدری – کاووسی – چهار تنگی -شیرازی -میوند – لوک – اسمو محمدی - کی طاهر – براتی – شاهونی – الفاتی

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در شهرستان ایذه وحومه ( رکعت ، باجول ، چهار ده ، چهار تنگ علیا وسفلی ، پرچستان اورک وشالو، بیدزرد ، کلمت ، رکعت ، چلکی ، کلرکنون ، سرتنگ قاف ، بلوطک ، گویله ، نعل کنان ،موردغفار ، و سردسیرات این طایفه در استان چهار محال وبختیاری بخش سید گون میباشند .

طایفه گوروئی : عیسی وند – الماسی –پینه – سیری بیری – محمدشاه حسینی(شومسنی )

محل سکونت این طایفه گرمسیرات در شهرستان ایذه وحومه آن (پرچستان ، شبکوری ، بردمیل ، حاجیان ، پا ره سوسن ، گلال ، شیمن فالح، تخت کبود آسماری ، تلخاب ، پنتی ، نان انگان ، دیمه ، کفت گله ، سی سنبل دان ، وسردسیرات این طایفه دردیناران از بخشهای استان چهارمحال وبختیاری میباشد .

طایفه کورکور :

به دوتیره منشعب میگردند که این تیره ها شامل چندین کربو میباشند. 1 – شاهسوند 2 –کورکور

محل سکونت طوایف عالی محمودی و نوروزی و سرقلی و بویری وکورکور گرمسیرات در شهرستان ایذه وحومه های آن : کول فره - اژگیل- گنچشگیر –سوسن – راسفند - میانگران علیا وسفلی- خنگ اژدر 1و2 – دهنو – نوترکی- پشت پیان- برد زیتک- بادامزار- تاکوتر – شمی- تخت کاشان- کاشکلی-

و سردسیرات این طوایف در استان چهارمحال وبختیاری شهرستان اردل در دیناران وحومه میباشند .

2- چهار لنگ بختیاری از ایلات ذیل تشکیل شده است .

1-چهار لنگ محمود صالح 2 – چهارلنگ کیارسی (کیان ارسی) 3 – چهارلنگ میوند 4- چهارلنگ زلقی (زلکی) 5- چهار لنگ موگوئی

1- چهار لنگ محمود صالح : ازطوایف ذیل تشکیل شده است .

موزائی (ممزائی) – آل داود – آرد پناهی – اورش – مم جلالی – کاقلی – عادکار – قلی –استاد

موزائی تیره های آن منشعب از : خلیل –ستاروند – دویروند – فرخ وند – جمالوند- خون باوا –چهار پره – دریالائی – بدرفته- گوروئی – موزرسنی – اورک بادا- هارونی – گشول –دودانگه –دره بالائی – عیسی پره – شیخ برون عالی – برون- تمبی

محل سکونت اکثریت این ایل گرمسیرات در خوزستان مسجدسلیمان و سردسیرات درشهرستان فریدون شهر وحومه ان به سمت استان چهار محال وبختیاری میباشند.

علی قلی خان پدر علیمردان خان بختیاری از مردان بنام این ایل بوده ضمناً علیمردان خان فرزندش ( فرزند سردار مریم ) که در جنگ سفیددشت (فرخشهر) به سال 1308 ه . ق با اینهمه مبارزات ارزشمند برای نام بختیاری تلاش نمود . ایشان دستگیر وبه دستور رضاشاه تیرباران گردید ، و از بزرگان تاریخ این ایل میتوان از علیمردان خان بزرگ نام برد که پس از قتل نادرشاه افشار در فاصله سالهای 1160 ه.ق تا 1170 ه.ق نایب السلطنه ایران بوده که سرانجام بدست محمدخان زند سردار سپاه کریم خان زند کشته میشود .

2- چهار لنگ کیارسی (کیان ارسی) از طوایف ذیل تشکیل شده است .

هرکل – باباجعفری -مکوندی – جانکی *- پوستین به کول – گل گیری – عالی جعفری – غریب وند- گیشل – سندلی – ریش گشاش – گریجه – سیلان – اسفرین – بوربورون- ورمحمید – استکی – عاشوروند – علی وند – – شیخ – سوهونی ( کهیش ، باورصاد ، حموله )

طایفه (ایل) جانکی* گرمسیر نشین منشعب از تیره های ذیل میگردد.

زنگنه – گراوند – هیهاوند – بلواسی (ابوالعباس) – ممبینی – کرد زنگنه ( گردون ) – آل خورشیدی – کهوایی

طایفه مکوندی * چهار لنگ باب منشعب از :

کایدان – بلغارس – لک – تاتائی –کین بور – کلهر – کاروائی(گرائی)- دشمن زیاری – کاداد آئی – چهار بنیچه

محل سکونت این طوایف گرمسیرات درخوزستان شهرستان باغملک وکلیه بخشها و توابع آن ، هفت کل وحومه

چهارلنگ سوهونی کیارسی به شرح ذیل میباشند :

1-کهیش (سوهونی) :

کلو – تاته – زوتی استرم – شوکوهی – استاژدین – جمالدین –کاید – صالحوند – دوگوئی – اولاد رمضان – جویریز- اصخدری

محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در شهرستان مسجدسلیمان وحومه وسردسیرات در استان چهار ومحال وبختیاری میباشند.

2-باور صاد (سوهونی ) : تالپاوند- خواجه – گنجعلیوند – شنگی – ور محمود –متروک – کورکور – شامی – کرشهی –

محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در نصرآباد، باغ عبد شاه ،باغ چشمه علی ، بردسرغلیان، تلخاب ،تنگ مو ، چدرخت، وحومه مسجدسلیمان وسردسیرات در استان چهار محال و بختیاری میباشند .

3-حموله ( سوهونی ) : تیزگرد – اردش غریب – ورمهمدی – شیخ – شیخ فقیر- شیخ ور اور

محل سکونت این تیره ها گرمسیرات در مسجدسلیمان و حومه وسردسیرات در استان چهارمحال وبختیاری در بخش شهرستان چلگرد میباشند .

جانکی سردسیر نشین ساکن شهرستان لردگان :

جلیلی – معموری ایل جانکی سردسیر نشین که در شهرستان لردگان ساکن میباشند و از طوایف ذیل تشکیل شده اند .

– ریگی –بارزی –بربر – هلوسعد – شاسی- سرتک – بوکر -

لردگان از شهرستانهای استان چهارمحال و بختیاری میباشد که از لحاظ مرز جغرافیایی ازجنوب با استان کهگیلویه واز غرب با خوزستان (شهرستان ایذه ) همسایگی دارد اکثریت جمعیت این شهر را ایل جانکی تشکیل داده اند .و ازبخشهای بزرگ این شهرستان میتوان بخش خانمیرزا را نام برد که جمعیت این بخش رانیز تیره های وابسته به طایفه بابادی عکاشه تشکیل داد ه اند .

- از خوانین ایل چهار لنگ کیارسی میتوان از محمدتقی خان وعلی نقی خان را نام برد که محمدتقی خان در زمان قاجار زمان حکومت فتحعلیشاه قاجار علیه حکومت طغیان کرده وهمچنین جنوب کشور را تا حدود بندر بوشهر تصرف میکند ودم از استقلال میزند که سرانجام بسال 1258 ه.ق محمدتقی خان دستگیر و به تهران برده می شود و در سال 1268 ه.ق در حبس در تهران دارفانی را وداع میگوید وی در اشعار بختیاری به "شاه تقی " معروف است . ضمناً قلعه بزرگ وتاریخی که در شهرستان قلعه تل بجای مانده مربوط به دوره حکومت این خوانین بزرگ میباشد .

3- چهارلنگ میوند (مومی وند ) : چهارلنگ میوند از طوایف ذیل تشکیل شده است .

1-عبدالوند 2- بساک (بسحاق) 3- پولادوند 4- عیسوند 5 – حاجی وند

طایفه عبدالوند :

کوشاری – بیرانوند – جهانگیروند – خواجه چراغی - جمالی – باورسی – زیدقائد – هیل هیل – دهقانی- ماهروئی – درویش – توئی

محل سکونت سردسیرات در شهرستان الیگودرز وحومه -شول آباد -گله وند- ده اسپید- کهنه سرخ -عزیز آباد- کمندون- حاجی آباد- دهنو عالی محمودی- چشمه سلطان- دولت آباد -دره تخت دورود- وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند .

طایفه بساک (بسحاق ) :

ملک محمودی – جلیل وند – گرگیوند – آدینه وند – قائدشهریسوند – خانه صلاتین – میرزاوند (میزه وند ) – اتابک – غیاثوند – بزی – کردی – جمشید وند –تودوئی – آلیگر

ملک محمودی : (درویشی – تاجدیوند – کاظم اصلانی )

بزی : ( کریوند- شیخ میر- صوفی – اتابکی – احمدفرد – محمدباقری )

طایفه پولادوند :

هیودی – سالاروند – خانه جمالی – خانه قائد-فرخی

محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه والیگودرز وحومه :-ده اسپید- کهنه سرخ -تاسل -عزیز آیاد- کمندون- دره تخت - پاجه لک- شول آباد-کیرو وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن هستند.

طایفه عیسوند : جافروند – گوروئی – ورکی -کیروی– اداوی- فرخ شاهون- خان -طهماسوند-محمدقلی وند -علیرضاوند -گیلاوند -دعاوی -چناری- گمار- دهدار -هیوند - شاودی وند - مرادوند -لک - جان جان - بابا - سادات کلاه سیاه محل سکونت سردسیرات در شهرستان ایگودرز وحومه خاک به تیه(اتناکیه)- گیلان (گیلون) - شاه آباد -بدرآباد - آلی کوه وگرمسیرات در استان خوزستان ساکن میباشند .

طایفه حاجی وند : غالبی– الیاسی – چکان - ده قاضی -کرپی - تات خیری-

محل سکونت سردسیرات در شهرستان دورود وحومه وایلگودرز وحومه آن: منطقه شول آباد -وگرمسیرات دراستان خوزستان ساکن میباشند .

4- چهار لنگ موگوئی :از طوایف ذیل تشکیل شده است .

پیرگوئی – خوئی اگوئی – شیخ سعید – دی وستی – شیاسی – مهدور –خواجه – باجول – سور – مری – کیماس – بورن گون باب – هلیل – عیسا – چروم – شیرازی – دوستی – سله چیوا (سرلک چیوا) – صالح کوتاه (سادات) – شمسی (باباشمس الدین)

خاندان ارشد این ایل خواجه ای باجول بوده ، محل سکونت این طوایف سردسیرات شهرستان الیگودرز حومه آن پیشکوه وپشتکوه موگوئی و گرمسیرات در استان خوزستان میباشد .

5- چهارلنگ زلقی (زلکی) : از طوایف ذیل تشکیل شده است .

دوغ زنی – میمون جائی(میمجه ای ) – جاوند – غیب الله وند- وندوند (ابراهیم وند) – تاجمیری- شاهمنصوری – سرداری – شمسری وند – غیبی وند- جانبازوند- بلغایی – رمدوند- شیخ ورست – ارجنگی (ارژنگی ) – عیدی وند- کلاوند – می گیر – لرکی- پزی – مدورک- مه فروش – ماندنی – خواجه – سیانجائی – ابول وند- کوهکن- حارلوند- خدروند – سادات احمدی – برام وند – چهار بری – القاس وند – گانر – چپال – تشمال – هزار سی – ترپی –محلی وند

محل سکونت این طوایف گرمسیرات در استان خوزستان مسجدسلیمان ، سردشت دزفول ، وسردسیرات در الیگودرز وحومه آن بخش بربرود شرقی وبنه وار وپاچه های زلقی در ازنا میباشد .

ازاشهراین ایل در طول تاریخ بختیاری علیمردان خان زلقی بوده که به سال 1145 ه .ق سال اول سلطنت نادرشاه افشار برعلیه حکومت نادر شاه طغیان کرده لکن شکست میخورد وبدستور نادر دستگیر ومثله شده در اثر طغیان وی برعلیه حکومت حدود 3000 خانوار چهارلنگ بختیاری رابه مرز افغانستان در استان خراسان کوچاندند ولی این گروه پس از قتل نادرشاه به دست فرماندهان خود به مناطق بختیاری بازگشتند ، ویادآوری میشود که بختیاریها در جنگهای مرزی باکشورهای همسایه و در زمان حکومتهای مختلف در ایران نقش بسزائی ایفا نمودند که فتح قندهار در زمان نادرشاه افشار یکی از حماسه های بزرگ آنان است

مردم بختیاری- مطالعات طرح هادی ده صحرا- طوایف بختیاری